Het optimalisatiedecreet

Een nieuw woningkwaliteitsdecreet

Op 20 maart 2019 keurde het Vlaams Parlement het optimalisatiedecreet goed. Dat voert een verbeterde methode in voor de woningkwaliteitsbewaking.

Het optimalisatiedecreet treed in werking vanaf 1 januari 2021.

 

Klik rechts op "meer" als u meer informatie wil over:

Wat wijzigt er in het nieuwe decreet?

1. een afstemming van de administratieve en de strafrechtelijke procedure

2. Invoering van de waarschuwingsprocedure

3. Bepalingen over inventaris naar de Vlaamse Wooncode

4. Technische en fiscale verbeteringen

Wat verandert er voor de woningcontroleurs?

Wat staat er nog in de steigers?

Wat wijzigt er in het nieuwe decreet?

1. een afsteming van de administratieve en de strafrechtelijke procedure

Het optimalisatiedecreet zorgt voor een volledige afstemming van de administratieve procedure ongeschikt- en onbewoonbaarheid en de strafrechtelijke procedure van de wooninspectie. De weging met strafpunten maakt plaats voor een indeling van de gebreken in drie categorieën:

  • Categorie I: lichte gebreken. Een beperkt aantal kleine gebreken geeft geen aanleiding tot ongeschiktheid
  • Categorie II: ernstige gebreken maar geen direct gevaar voor de veiligheid of gezondheid. Vanaf een gebrek van categorie II is de woning ongeschikt en verhuren is strafbaar.
  • Categorie III: ernstige gebreken met mensonwaardigheid of veiligheids- en gezondheidsrisico’s. Vanaf een gebrek van categorie III is de woning naast ongeschikt ook onbewoonbaar. Verhuren is strafbaar.

Deze nieuwe indeling maakt het mogelijk om de criteria gelijk te schakelen voor:

  • het afleveren van een conformiteitsattest;
  • het ongeschikt en/of onbewoonbaar verklaren van een woning;
  • het strafrechtelijk optreden van de Vlaamse Wooninspectie.

 

2. Invoering van de waarschuwingsprocedure

De bemiddelingsrol van steden en gemeenten krijgt een decretale omkadering in de vorm van een waarschuwingsprocedure. Zo krijgen gemeenten de mogelijkheid om te kiezen voor een zachtere aanpak.

Dit zijn de principes:

  • Bij een melding van gebrekkige woningkwaliteit geeft de gemeente een ontvangstbewijs en de nodige informatie.
  • De gemeente KAN kiezen voor de waarschuwingprocedure en voert dan op korte termijn een conformiteitsonderzoek uit aan de hand van het model van technisch verslag.
  • Als de woning niet conform is, legt de gemeente een hersteltermijn op.
  • Na herstel of ten laatste 3 maanden na de melding voert de gemeente een nieuw conformiteitsonderzoek uit.
  • De burgemeester levert een conformiteitsattest af als de woning conform is.

Als dat niet lukt of niet vlot genoeg verloopt (vb. bij overschrijden van de termijnen of geen herstel), wordt de procedure ongeschiktheid/onbewoonbaarheid automatisch opgestart.·

 

3.Bepalingen inzake inventaris naar de Vlaamse Wooncode

Na de integratie van het Kamerdecreet in de Vlaamse Wooncode gaan nu ook de regels over de inventarisatie naar de Vlaamse Wooncode (Titel III, Hoofdstuk IIIbis, artikel 16quinquies tot 16novies VWC). Zo is er één vindplaats voor alle regelgeving over wonen. Enkel de regels over de heffing blijven in de Vlaamse Codex Fiscaliteit.

 

4.Juridisch-technische verbeteringen

Het nieuwe woningkwaliteitsdecreet bevat juridisch-technische verbeteringen, als oplossing voor een aantal concrete knelpunten en problemen. Ze hebben onder andere betrekking op het belastbaar voorwerp en de belastbare grondslag.

  • Het belastbaar voorwerp is de geïnventariseerde woning. Om problemen met de heffing bij wijziging van het aantal woningen in een pand te vermijden, volstaat nu ‘een weerlegbaar vermoeden van het voortbestaan van het belastbaar voorwerp’. 
  • De belastbare grondslag kent een vereenvoudiging. Bij de gewestelijke heffing moet de berekening op basis van het kadastraal inkomen plaats ruimen voor een forfaitair bedrag van 1100 euro met indexering.
  • Daarnaast zijn er een aantal aanpassingen voor onder meer de opschorting van de heffing, de mogelijkheid tot herhuisvesting, de procedure verzegeling,....

 

Wat verandert er voor de woningcontroleurs?

  • De lijst van bestaande gebreken, zoals die al jaren gebruikt wordt, blijft het vertrekpunt.
  • Wonen-Vlaanderen voorziet ondersteuning bij de quotering in de verschillende categorieën door een aangepast technisch handboek.
  • De beschrijving van de veiligheids- en gezondheidsrisico’s worden geïntegreerd in de modellen van technische verslagen. Het omstandig verslag is niet meer nodig.
  • Het decreet bevat de eerste krijtlijnen voor de opleiding en erkenning van woningcontroleurs, die in de volgende legislatuur verder praktisch uit te werken zijn.
  • De woningcontroleurs krijgen een uitbreiding van de bevoegdheden (identiteitscontrole, inlichtingen, stukken, kopies)

 

Wat staat er nog in de steigers?

Bij het optimalisatiedecreet hoort ook een besluit van de Vlaamse regering. Het besluit bevat de nieuwe modellen van technische verslagen, bepaalt de modaliteiten van de waarschuwingsprocedure bij mogelijke woningkwaliteitsproblemen en de modaliteiten voor de strafrechtelijke instrumenten. De definitieve goedkeuring van dit besluit is voorzien in mei 2019.

Om de administratieve medewerkers woningkwaliteit en de woningcontroleurs te ondersteunen, werkt Wonen-Vlaanderen de komende periode aan een nieuw technisch handboek en een nieuw handboek woningkwaliteitsbewaking voor lokale besturen.

Contact

Adres: 
Wonen Antwerpen, Meldpunt Woningkwaliteit
Lange Kievitstraat 111–113 bus 54
2018 Antwerpen
Adres: 
Wonen Limburg, Meldpunt Woningkwaliteit
VAC
Koningin Astridlaan 50 bus 1
3500 Hasselt
Adres: 
Wonen Oost-Vlaanderen, Meldpunt Woningkwaliteit
Virginie Lovelinggebouw
Koningin Maria Hendrikaplein 70 bus 92
9000 Gent
Adres: 
Wonen Vlaams-Brabant, Meldpunt Woningkwaliteit
Dirk Boutsgebouw
Diestsepoort 6 bus 92
3000 Leuven
Adres: 
Wonen West-Vlaanderen, Meldpunt Woningkwaliteit
VAC Jacob van Maerlantgebouw
Koning Albert I-laan 1/2 bus 93
8200 Brugge