Opvang vluchtelingen Oekraïne

De oorlog in Oekraïne veroorzaakt in Europa een grote stroom oorlogsvluchtelingen. In ons land krijgen deze vluchtelingen het bijzonder statuut ‘Tijdelijk Ontheemde’. Dit betekent dat zij geen verzoek voor internationale bescherming (vroeger asielaanvraag) meer moeten indienen. Hierdoor is vrijwel onmiddellijk een oplossing voor tijdelijke huisvesting nodig. 

Hieronder leest u welke maatregelen Vlaanderen neemt op het gebied van huisvesting. 

Regelgeving

Besluit van de Vlaamse Regering van 18 maart 2022 tot regeling van de tijdelijke huisvesting van gezinnen of alleenstaanden die dakloos zijn of dreigen te worden naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne

Besluit van de Vlaamse Regering van 18 maart 2022 tot regeling van de tijdelijke huisvesting van gezinnen of alleenstaanden die dakloos zijn of dreigen te worden naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne

Meer regelgeving

Vaak gestelde vragen

Geldt het soepele kader voor woningkwaliteitsnormen voor alle woningen?

Het soepele kader geldt voor alle woningen, ook sociale woningen. Er is enkel een uitzondering voor woningen die op de inventaris van ongeschikte en onbewoonbare woningen staan of die zijn opgenomen op de lijst van herstelvorderingen van de Vlaamse Wooninspectie.

Welke tijdelijke afwijkingen op de woningkwaliteitsnormen gelden voor de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen?

Er is een tijdelijke versoepeling van de woningkwaliteitsnormen gepland voor woningen die u verhuurt, te huur of ter beschikking steltaan vluchtelingen uit Oekraïne. Deze versoepeling geldt maximaal 6 maanden.

De woning mag geen gebreken hebben van categorie III of gebreken van categorie II in verband met brandveiligheid, ontploffing, elektrocutie, CO-vergiftiging, vocht, stabiliteit en toegankelijkheid.

Dat betekent concreet dat u op de volgende gebreken kunt afwijken. 

  • Alle gebreken van categorie I
  • Gebreken van categorie II voor:
    • Ramen en deuren (rubriek 121)
    • Vochtschade (rubriek 141)
    • Sanitaire functies/keukenfunctie (rubriek 181-182-183-185-186)
    • Elektriciteit (rubriek 191-193)
    • Licht (rubriek 211)
    • Lucht (rubriek 221)
    • Oppervlakte (rubriek 241)
    • Energetische prestatie (rubriek 251-252)

U vindt deze in de technische verslagen zelfstandige woningen en kamers waarmee de woningcontroleurs de kwaliteit van een woning controleren.

U kunt ook afwijken van de bezettingsnorm. Dat is de norm die bepaalt voor hoeveel personen een woning geschikt is. U mag de bezettingsnorm nooit in die mate overschrijden dat er een veiligheids- of gezondheidsrisico ontstaat.

Welke woningkwaliteitsnormen (zelfstandige woningen of kamers) zijn van toepassing als een privépersoon een gedeelte van zijn woning ter beschikking stelt of verhuurt?

Er zijn twee mogelijkheden:

  1. Het gedeelte van de woning beschikt over een eigen toilet, keuken en badkamer: in dat geval moeten de Oekraïense vluchtelingen geen voorzieningen delen met het inwonende gezin. We beschouwen ditgedeelte van de woning danals een zelfstandige woning (bv. appartement / studio). Hiervoor gelden de woningkwaliteitsnormen voor zelfstandige woningen. U houdt weliswaar rekening met het afwijkend kader voor de vluchtelingen uit Oekraïne (zie vraag hierboven over tijdelijke afwijkingen).
  2. Het gedeelte van de woning beschikt niet over een eigen toilet, keuken of badkamer: in dat geval delen de Oekraïense vluchtelingen een of meerdere voorzieningen met het inwonende gezin of met elkaar (als ze samen geen gezin vormen). We beschouwen dit gedeelte van de woning als een kamerwoning. Hiervoor gelden de woningkwaliteitsnormen voor kamers. U houdt weliswaar rekening met het afwijkend kader voor de vluchtelingen uit Oekraïne (zie vraag hierboven over tijdelijke afwijkingen). In het afwijkend kader moeten kamers niet noodzakelijk 12 m² zijn of zijn uitgerust met een lavabo.

Wie is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de huisvesting voor de Oekraïense vluchtelingen?

De houder van het zakelijk recht (eigendom, vruchtgebruik, recht van opstal, rechts van erfpacht) en de verhuurder/ter beschikkingsteller is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de aangeboden huisvesting. 

Bij twijfel kunt u aan het lokale bestuur vragen om een woningcontroleur op basis van de aangepaste technische verslagen een conformiteitsonderzoek te laten uitvoeren. Er worden geen systematische controles gepland.

Kan de regelluwte rond woningkwaliteit ook gebruikt worden voor huisvesting voor erkende vluchtelingen van andere nationaliteiten?

Nee, het afwijkend kader is enkel voorzien voor de Oekraïense vluchtelingen die het bijzonder statuut krijgen van ‘Tijdelijk Ontheemde‘, met toepassing van artikel 57/29 tot en met 57/36 van de Wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen.

Kan een checklist worden aangeleverd voor de minimale kwaliteitseisen (al dan niet apart sanitair, hoeveel m2 per persoon private ruimte, ... ?

Omwille van de hoge nood aan snelle huisvestingsoplossingen voor de Oekraïense vluchtelingen voorziet de Vlaamse regering een aantal tijdelijke afwijkingen op de woningkwaliteitsnormen. Er zijn dan ook aangepaste technische verslagen opgemaakt voor conformiteitsonderzoeken in woningen voor Oekraïense vluchtelingen. De Vlaamse regering zal het afwijkend kader wellicht op heel korte termijn goedkeuren. In afwachting daarvan kan u de aangepaste technische verslagen al gebruiken om na te kijken of de huisvesting voldoet aan de minimale woningkwaliteitsnormen.

De gebreken die gelden voor deze tijdelijke huisvesting zijn in de modellen van technische verslagen geel gemarkeerd. De niet-gemarkeerde gebreken zijn niet van toepassing en kunt u dus buiten beschouwing laten.

De vluchtelingen hebben geen lokale binding. Vormt dit een probleem?

Een Oekraïense vluchteling kan momenteel via de volgende manieren opgevangen worden (binnen de sociale huisvesting):

  • Tijdelijke bijwoonst bij uw huurder
  • Verhuring buiten het stelsel voor noodopvang
  • Verhuring buiten het stelsel van woningen die leegstaan in afwachting van sloop of renovatie.

In geen enkele van die gevallen is lokale binding van toepassing. De Oekraïense vluchtelingen zijn immers geen kandidaat-huurder op uw wachtlijst en kunnen niet worden toegewezen aan een sociale huurwoning volgens het toewijssysteem. Het feit dat ze geen lokale binding hebben in uw gemeente vormt dus geen probleem. Als ze zich eventueel in een later stadium inschrijven voor een sociale woning, dan gelden de lokale bindingsregels net zoals voor andere kandidaat-huurders op uw wachtlijst.

Kunnen we woningen, die via een lokaal toewijzijngsregelement (LTR) voorbehouden zijn voor doelgroepen, ter beschikking stellen voor noodopvang?

Neen, dit kan niet.

In een lokaal toewijzingsreglement hebben kandidaat-huurders uit bepaalde doelgroepen voorrang op een aantal woningen. U kunt deze woningen niet voorbehouden voor verhuring buiten het stelsel in het kader van noodopvang, tenzij dit toegelaten is in het lokaal toewijzingsreglement.

Maar als de lijst van kandidaat-huurders uit de doelgroep, die voorrang hebben op deze woningen, is uitgeput, dan kunt u als verhuurder autonoom beslissen of u deze woning(en) regulier toewijst aan kandidaat-huurders op uw wachtlijst of om deze woning(en) ter beschikking te houden voor verhuring buiten het stelsel in het kader van noodopvang.

Enkel in dat geval kunt u deze woningen verhuren buiten stelsel voor een bepaalde doelgroep.

Bepaalde aanbieders van lokale opvangplaatsen hebben slechts plaats voor een beperkt aantal maanden. Wie is verantwoordelijk voor de herhuisvesting hierna?

Momenteel ligt de focus bij de organisatie van de opvang. We bekijken in een latere fase hoe we de doorstroming organiseren.

Moeten sociale huurders een andere huurprijs betalen als zij vluchtelingen tijdelijk opvangen?

Neen, dit heeft momenteel geen impact op de huurprijs. Van zodra de tijdelijke bijwoonst evolueert naar duurzame huisvesting, dan moet u rekening houden met de bijwoonst voor de huurprijsberekening. 

 

Stopt de toewijzing van woningen door sociale huisvestingsmaatschappijen om plaats te maken voor vluchtelingen uit Oekraïne?

Neen, het is niet de bedoeling om de huisvesting van Oekraïense vluchtelingen te regelen via het reguliere sociale huurstelsel. In het sociale huurstelsel gelden er namelijk strikte inschrijvingsvoorwaarden en gelden de toewijsregels uit het toewijssysteem. De huisvesting van de Oekraïense vluchtelingen binnen de sociale huisvesting kan wel via de drie manieren die u leest op de website van Wonen-Vlaanderen.

Meer vragen