Waarheen met het lokaal woonbeleid? Aanbevelingen van de Vlaamse Woonraad

De Vlaamse overheid kent de gemeenten een spilfunctie toe in het lokaal woonbeleid. De sturing van het lokaal woonbeleid ligt bij de gemeente. Hierbij worden drie basisopdrachten geformuleerd: sociale woonprojecten stimuleren, woonbehoeftige huishoudens ondersteunen en de woonkwaliteit bewaken. Als ‘regisseur’ van het lokaal woonbeleid moet de gemeente er tevens zorg voor dragen dat de activiteiten van de sociale woonorganisaties, het OCMW en de gemeente op elkaar worden afgestemd. De voorbije jaren heeft de Vlaamse overheid een aantal maatregelen genomen die het belang van het lokaal woonbeleid hebben doen toenemen (o.a. het decreet grond- en pandenbeleid, het programmatiebesluit en de subsidiëring van de intergemeentelijke projecten lokaal woonbeleid). Dit alles heeft geleid tot een ruimere dynamiek op het terrein.

De aanpak en de organisatie van het lokaal woonbeleid kunnen echter nog worden verbeterd. 

In zijn advies “Waarheen met het lokaal woonbeleid?” formuleert de Vlaamse Woonraad een aantal beschouwingen bij het lokaal woonbeleid. Deze slaan in hoofdzaak op de grote diversiteit in het lokaal woonbeleid, de nood aan een sterkere bovenlokale samenwerking en het belang van een duidelijk institutioneel kader. 

Vanuit deze beschouwingen initieert de Raad een denkoefening waarbij een aanzet wordt gegeven voor het debat over de toekomstige organisatie van het lokaal woonbeleid: 
- Gewestelijke doelstellingen formuleren en doorvertalen naar het lokale niveau: de Vlaamse Woonraad is van mening dat een degelijk woonbeleid slechts tot stand kan komen als er op en voor de diverse bestuursniveaus duidelijke doelstellingen worden geformuleerd. De Raad pleit voor resultaatsverbintenissen tussen de Vlaamse overheid en de lokale besturen, gekoppeld aan een transfer van middelen om deze te realiseren. 
- De grenzen van het lokaal woonbeleid erkennen en onderstijgen: diverse problemen en uitdagingen op het vlak van wonen vergen een bovenlokale aanpak. De Vlaamse Woonraad pleit voor een ‘woonregionale aanpak’ van beleidsthema’s met een bovenlokale dimensie. 
- Ruimte bieden voor lokaal woonbeleid: de Vlaamse Woonraad onderschrijft de keuze om de gemeente aan te duiden als regisseur en eindverantwoordelijke van het lokaal woonbeleid. Er dient wel te worden gewaarborgd dat deze functie effectief wordt opgenomen. Gemeenten moeten een lokaal woonbeleid willen en kunnen voeren en hierover een visie ontwikkelen. Indien deze randvoorwaarden niet zijn vervuld, moeten de nodige correctiemechanismen worden uitgewerkt om het lokaal woonbeleid gestalte te geven. 
- Naar een nieuwe vorm van samenwerking tussen de Vlaamse overheid en de lokale besturen: inzake lokaal woonbeleid wordt de verhouding tussen de Vlaamse overheid en de lokale besturen gekenmerkt door een grote mate van (detail)sturing en controle. De Vlaamse Woonraad pleit voor een nieuwe bestuurlijke verhouding tussen de bestuursniveaus, gestoeld op responsabilisering en resultaatgerichtheid, en met aandacht voor de diversiteit op het terrein.
 
PDF icon Waarheen met het lokaal woonbeleid? Aanbevelingen van de Vlaamse Woonraad (19/04/2012)
 
Naschrift: Op vraag van de Vlaamse Woonraad leverde de Vlaamse adviesraad voor bestuurszaken (Vlabest) feedback op het advies "Waarheen met het lokaal woonbeleid?". Dit omwille van de sterke raakvlakken met de bestuurlijke organisatie van het lokaal (woon)beleid. 

< Nieuwsoverzicht