Rookmelders zijn verplicht in woningen om conform te zijn

banner_website.jpg

Woningbranden eisen elk jaar tientallen mensenlevens. Meer nog dan het vuur, maakt vooral de rook tal van slachtoffers. Die rook is verstikkend en verspreidt zich razendsnel. Vooral als er 's nachts brand uitbreekt, is het risico om niet tijdig wakker te worden groot. Rookmelders vormen dan ook een eenvoudige en doeltreffende bescherming tegen de gevaren van brand. Daarom verplicht de Vlaamse overheid de aanwezigheid van rookmelders in (huur)woningen.

Wie in Vlaanderen een woning bouwt, renoveert of verhuurt moet sinds 1 januari 2013 rekening houden met een aantal verplichtingen over het plaatsen van rookmelders. Vanaf 1 januari 2020 gelden deze verplichtingen voor alle Vlaamse woningen.

Welke zijn de Vlaamse rookmeldersverplichtingen? Aan welke  criteria moeten rookmelders beantwoorden? Hoe een rookmelder installeren?...

Dit leest u op deze pagina of download of bestel gewoon de folder 'Rookmelders'.

 

 

 

Waar zijn rookmelders verplicht?

Verplichting bij nieuwbouw en renovatie

Alle nieuwbouwwoningen en alle woningen die gerenoveerd worden en waarvoor een stedenbouwkundige vergunning vereist is, moeten voldoende rookmelders hebben.

Ook woningen waarvoor een bijzondere sociale lening wordt toegekend, moeten uitgerust zijn met rookmelders.

Verplichting voor huurwoningen en studentenkamers

Elke huurwoning moet verplicht uitgerust zijn met voldoende rookmelders. Dit geldt zowel voor sociale huurwoningen als private huurwoningen, kamers en studentenkamers.

'Voldoende rookmelders' betekent dat een zelfstandige woning (eengezinswoning, appartement of studio) op elke verdieping minstens één rookmelder moet hebben. Bij kamers moet er in de kamer zelf ook een rookmelder zijn.

Verplichting voor alle woningen vanaf 2020

Het decreet van 10 maart 2017 maakt rookmelders verplicht in alle woningen, dus ook die van eigenaar-bewoners. Vanaf 1 januari 2020 moet ook een woning waarin de eigenaar zelf woont over de nodige rookmelders beschikken. 

 

Wat zijn de gevolgen als een woning niet aan de rookmeldersverplichtingen voldoet?

Als een woning niet voldoet aan de rookmeldersverplichtingen, dan wordt ze in de regel als ‘niet-conform’ beschouwd. Ze voldoet dan niet aan de minimale veiligheids-, gezondheids- en woningkwaliteitsvereisten die de Vlaamse overheid oplegt (Titel III, Hoofdstuk V, van de Vlaamse Wooncode). Wie een woning verhuurt zonder rookmelders, krijgt hiervoor geen conformiteitstattest. Het verhuren van een woning zonder de nodige rookmelders is ook strafbaar.

In het kader van de administratieve procedure tot ongeschikt- en onbewoonbaarverklaring (artikel 15 van de Vlaamse Wooncode) zal de woningcontroleur enkel een opmerking maken op het technisch verslag van het conformiteitsonderzoek. Het ontbreken van (voldoende) rookmelders wordt dus niet gequoteerd en zal bijgevolg op zich niet leiden tot een ongeschikt- en/of onbewoonbaarheidsbesluit.

             Wie is verantwoordelijk bij verhuur?

De verhuurder is wettelijk verplicht de nodige rookmelders aan te kopen en te plaatsen. Als de verhuurder kiest voor een toestel met vervangbare batterijen, moet de huurder die batterijen tijdig vervangen.

 

Welk type rookmelder plaatsen?

Installeer alleen kwalitatieve optische rookmelders (ook ‘foto-elektrisch is een mogelijke benaming).

  • De rookmelder moet CE gemarkeerd zijn en voldoen aan de norm NBN EN 14604.
  • Zowel een type met vervangbare batterij als een type voorzien van een niet-vervangbare batterij komt in aanmerking. Een type met niet-vervangbare batterij met een levensduur van 10 jaar wordt aangeraden.
  • De rookmelder moet reageren op de rookontwikkeling bij brand door het produceren van een scherp geluidssignaal.
  • De rookmelder mag niet van het ionische type zijn. Dergelijke rookmelders mogen al enkele jaren niet meer verkocht worden.
  • Kies een toestel dat beschikt over een testknop.

Al deze kenmerken vindt u terug op de verpakking.

Er bestaan ook rookmelders die speciaal ontworpen zijn voor doven en slechthorenden. Deze werken met felle flitslichten al dan niet in combinatie met een trilplaat die inschakelt in geval van nood.

 

Waar rookmelders hangen?

rookmelders.jpg

Om wettelijk in orde te zijn moet een zelfstandige woning (eengezinswoning, appartement of studio) of kamerwoning op elke verdieping minstens een rookmelder hebben. In kamerwoningen moet er bovendien ook in elke kamer een rookmelder zijn.

Let op! 

Het is aan te raden om rookmelders te plaatsen in elke ruimte waar u doorheen moet op weg van de slaapkamer naar buiten (de kortste vluchtweg).
Kelders en zolders die rechtstreeks toegankelijk zijn moeten minstens een rookmelder hebben. Dat is ook het geval voor een kelder- of zolderruimte waarin zich een technische installatie bevindt. Deze verplichtingen zijn ook van toepassing op kelders en zolders in gedeeld gebruik (vb. in appartementsgebouwen en kamerwoningen). 

 

Hoe rookmelders installeren?

  • Installeer het toestel volgens de voorschriften van de fabrikant.
  • Bevestig een rookmelder steeds tegen het plafond (want rook stijgt).  (Bepaalde types kunnen ook tegen de wand geplaatst worden. Dit moet duidelijk vermeld staan op de verpakking of in de bijgesloten handleiding.)
  • Installeer de rookmelder idealiter in het midden van het plafond.
  • Installeer de rookmelder op mintsens 30 cm van de muur.
  • Als de fabrikant het toelaat, kan de rookmelder ook voorzien worden op de wand. Hang de rookmelder in dergelijke situatie dan zo hoog mogelijk, maar minstens 15 cm verwijderd van het plafond en 30 cm van de hoek.
  • Maak de onderkant van de rookmelder vast (kleven of vastschroeven).
  • Bevestig de rookmelder aan het onderstel of
  • Plaats eerst de batterij en bevestig de rookmelder aan het onderstel (ingeval van een type met vervangbare batterij).
  • Zorg dat de rookmelder na installatie is ingeschakeld.
  • Druk na de installatie op de testknop.
  • Controleer na plaatsing of het alarmsignaal in alle vertrekken van de woning te horen is, ook met gesloten deuren.

 

Schematische voorstelling (overgenomen uit Bijlage I bij het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 15 april 2004 tot bepaling van bijkomende verplichtingen inzake brandvoorkoming in de te huur gestelde woningen):

afbeelding_plaasting_rookmelders.png

Wat moet u na de installatie nog doen?

  • Test de rookmelder tenminste een keer per maand.
  • Verwijder af en toe het stof van de rookmelder met een stofdoek of stofzuiger (niet met water!).
  • Haal enkel de batterij uit je rookmelder om deze te vervangen. Een 9V batterij heeft een levensduur van ongeveer een jaar, AA batterijen gaan doorgaans 2 à 3 jaar mee. 
  • Bij een type met een niet-vervangbare batterij: vervang de rookmelder na de geldigheidsduur van de niet-vervangbare batterij (doorgaans 10 jaar).
  • Overschilder de rookmelder nooit en plak de gaatjes niet toe!
  • Volg verder de voorschriften van de fabrikant.

Let op!

Rookmelders hebben een beperkte levensduur om snel rook te detecteren. De sensoren zullen na verloop van tijd (10 jaar) minder goed werken. Vervang daarom na 10 jaar alle rookmelders, ook die met een vervangbare batterij. 

 

 

 

Regelgeving

Decreet van 1 juni 2012 houdende de beveiliging van woningen door optische rookmelders

Decreet van 10/03/2017 houdende wijziging van het decreet van 15 juli 1997 houdende de Vlaamse Wooncode, wat het verbeteren van de brandveiligheid door het algemeen invoeren van optische rookmelders voor woningen betreft

Meer regelgeving

Contact

Adres: 
Wonen Antwerpen, Meldpunt Woningkwaliteit
Lange Kievitstraat 111–113 bus 54
2018 Antwerpen
Adres: 
Wonen Limburg, Meldpunt Woningkwaliteit
VAC
Koningin Astridlaan 50 bus 1
3500 Hasselt
Adres: 
Wonen Oost-Vlaanderen, Meldpunt Woningkwaliteit
Virginie Lovelinggebouw
Koningin Maria Hendrikaplein 70 bus 92
9000 Gent
Adres: 
Wonen Vlaams-Brabant, Meldpunt Woningkwaliteit
Dirk Boutsgebouw
Diestsepoort 6 bus 92
3000 Leuven
Adres: 
Wonen West-Vlaanderen, Meldpunt Woningkwaliteit
VAC Jacob van Maerlantgebouw
Koning Albert I-laan 1/2 bus 93
8200 Brugge