Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid 2004-2006

Het Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid was van 2004 tot en met 2006 belast met het uitvoeren van het grootschalige onderzoeksproject "Ruimte voor Woonbeleid". Hier krijgt u meer informatie over het onderzoeksproject en kan u tevens alle opgeleverde eindrapporten raadplegen.
 

In januari 2004 werd het meerjarige onderzoeksproject "Ruimte voor woonbeleid" opgestart, met als hoofdopdracht de verzameling van basisinformatie over wonen en woonbehoeften in Vlaanderen en de uitvoering van specifieke onderzoeksopdrachten ter voorbereiding van het Vlaamse woonbeleid. Het onderzoek werd gevoerd door het "Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid", een multidisciplinair samenwerkingsverband van zes onderzoeksinstellingen: het Centrum voor Economische Studiën (KU Leuven), het Centrum voor Survey Methodologie (KU Leuven), het Hoger Instituut voor de Arbeid (KU Leuven), SumResearch, het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (U Gent) en het Onderzoeksinstituut OTB (TU Delft) in Nederland. Het onderzoeksproject werd afgerond eind 2006.

logo Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid

Het basisonderzoek omvatte 3 luiken : de analyse van het woningbestand in luik I (aanbodzijde van de woningmarkt), de analyse van de woonconsument in luik II (vraagzijde van de woningmarkt) en de constructie van indicatoren en de raming van de woningbehoeften in luik III. Daarnaast stond het Kenniscentrum in voor het uitvoeren van kortlopende en meer specifieke studies in luik IV. Het ging hierbij zowel om onderzoeksopdrachten die bepaalde onderwerpen uit het basisonderzoek verder uitwerken als om actuele beleidsthema's.

Luiken I en II : analyse van het woningbestand en de woonconsument 

De voornaamste opdracht binnen het onderzoeksproject "Ruimte voor Woonbeleid" betrof de organisatie en verwerking van twee grootschalige surveys naar de woningkwaliteit en de woonsituatie van huishoudens in Vlaanderen. Inspecteurs van de Vlaamse Gemeenschap onderwierpen 8.249 woningen aan een uitwendige technische schouwing. Naast algemene kenmerken van de woning en de woonomgeving werden de van op straat zichtbare gebreken aan dak, gevel en buitenschrijnwerk opgenomen ('Uitwendige Woningschouwing 2005'). Voor 5.216 van deze woningen werden de bewoners bevraagd over hun woonsituatie en -behoeften ('Woonsurvey 2005').

De resultaten van beide surveys zijn beschreven in een uitgebreid onderzoeksrapport. De samenvatting behandelt achtereenvolgens het eigendomsstatuut, de woningkenmerken, de kostprijs en betaalbaarheid van het wonen en de woongeschiedenis. Indien relevant en mogelijk worden niet alleen de gegevens anno 2005 gepresenteerd, maar wordt er ook vergeleken doorheen de tijd. Daarnaast worden ook verschillen tussen gebieden in Vlaanderen besproken: tussen de provincies, wanneer mogelijk tussen de arrondissementen en naar ruimtelijke typologie.


Onderzoeksrapport "Wonen in Vlaanderen"
PDF icon onderzoeksrapport Wonen in Vlaanderen
Samenvatting van het onderzoeksrapport "Wonen in Vlaanderen"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport Wonen in Vlaanderen
 

Luik III : constructie van indicatoren en de raming van woningbehoeften

Dit onderzoeksluik had tot doel meer inzicht te verwerven in de werking van de woningmarkt en het opstellen van prognoses over de vraag naar nieuwbouw- en koopwoningen en de renovatiebehoefte. De onderzochte beleidsvragen werden opgedeeld in drie deelonderzoeken:

  • Het eerste onderzoek betreft de ontwikkeling van een econometrisch woningmarktmodel. Dit onderzoek moet de overheid een instrument bieden om inzicht te krijgen in de vraagdeterminanten van de woningmarkt. Aan de hand van dit model werden ook prognoses opgesteld van de verwachte vraag naar woningen tot en met 2021 zodat drie planperiodes bestreken worden.
  • Het tweede onderzoek betreft een raming van de renovatiebehoefte. In dit onderzoek wordt het aantal woningen dat gerenoveerd dient te worden, gekwantificeerd. Ook hier wordt een raming gemaakt tot en met 2021.
  • Het derde onderzoek gebeurt in kader van het ‘programma sociale woningbouw' in de Vlaamse gemeenten. Via een objectieve onderzoeksmethode tracht men tot een raming per gemeente te komen van het aantal huishoudens dat recht heeft op een sociale huur- of koopwoning. Via een confrontatie met het bestaande aanbod kunnen dan de gemeenten met de hoogste prioriteit aan bijkomende sociale woningen worden onderscheiden. Dit onderzoek werd vanaf 2007 verdergezet door het Steunpunt Ruimte en Wonen.

 
Onderzoeksrapport "De woningmarkt in Vlaanderen"
PDF icon onderzoeksrapport De woningmarkt in Vlaanderen
Samenvatting van het onderzoeksrapport "De woningmarkt in Vlaanderen"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport De woningmarkt in Vlaanderen


Luik IV : kortlopende specifieke onderzoeksopdrachten

Het Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid voerde in het kader van het onderzoeksproject "Ruimte voor Woonbeleid" verschillende kortlopende studies uit. Hieronder vindt u een overzicht van de opgeleverde rapporten:
 

  • Onderzoeksopdracht "Op weg naar een Vlaamse huursubsidie"

Dit onderzoek gaat na in welke mate een huursubsidie naast andere beleidsinstrumenten een oplossing kan bieden voor problemen m.b.t. wonen. Het rapport formuleert voorstellen voor de concrete modaliteiten van een Vlaams stelsel van huursubsidies en verduidelijkt wat hiervan de verwachte effecten zijn en wat de kostprijs is voor de overheid.
 
Eindrapport "Op weg naar een Vlaamse Huursubsidie?"
PDF icon onderzoeksrapport Op weg naar een Vlaamse huursubsidie

 

  • Onderzoek met betrekking tot de private huurmarkt

In deze studie wordt enerzijds een model uitgewerkt om het rendement van investeringen in de private huurmarkt te berekenen. Anderzijds wordt het bestaande aanbodbeleid van de overheid (in Vlaanderen en een aantal buurlanden) geanalyseerd en worden voorstellen geformuleerd om het aanbod op de private huurmarkt te stimuleren.
 
Eindrapport "Naar een aanbodbeleid voor de Vlaamse private huurmarkt"
PDF icon onderzoeksrapport Aanbodbeleid private huurmarkt
Samenvatting van het eindrapport "Naar een aanbodbeleid voor de Vlaamse private huurmarkt"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport Aanbodbeleid private huurmarkt
Aanvullend rapport "Beleid voor de private huur: een vergelijking van 6 landen"
PDF icon aanvullend rapport Private huur - internationale vergelijking

 

  • Onderzoek met betrekking tot sociale huisvesting

Het onderzoek "Op weg naar een nieuw Vlaams sociaal huurstelsel?" formuleert aanbevelingen omtrent de afbakening van de doelgroep van de sociale huisvesting, het systeem van toewijzing van sociale huurwoningen, de formule voor de huurprijsberekening en de verdeling van de kosten tussen huurder, verhuurder en overheid.
Het rapport “Leefbaarheid en de rol van toewijzing in de Vlaamse sociale huisvesting“ verschaft meer inzicht over de leefbaarheidsproblematiek in de Vlaamse sociale huisvesting en meer in het bijzonder over de bijdrage die een aangepast toewijzingsbeleid kan leveren om deze problemen aan te pakken.
 
Eindrapport "Op weg naar een nieuw Vlaams sociaal huurstelsel?"
PDF icon onderzoeksrapport Nieuw sociaal huurstelsel
Samenvatting van het eindrapport "Op weg naar een nieuw Vlaams sociaal huurstelsel?"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport Nieuw sociaal huurstelsel
Aanvullend rapport "Leefbaarheid en de rol van toewijzing in de Vlaamse sociale huisvesting"
PDF icon aanvullend rapport Sociale huur - leefbaarheid

 

  • Onderzoeksopdracht "Het verlaten van de ouderlijke woning in Vlaanderen en de relatie met de woningmarkt"

In dit rapport wordt nagegaan of de trend om langer in de ouderlijke woning te blijven wonen ook in Vlaanderen bestaat, hoe dit zich verhoudt in Europese context, wat hier de aanleidingen voor zijn, en welke impulsen de overheid kan geven om hierop een antwoord te bieden.
 
Eindrapport "Het verlaten van de ouderlijke woning in Vlaanderen en de relatie met de woningmarkt"
PDF icon onderzoeksrapport Verlaten van de ouderlijke woning
Samenvatting van het eindrapport "Het verlaten van de ouderlijke woning in Vlaanderen en de relatie met de woningmarkt"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport Verlaten van de ouderlijke woning

 

  • Onderzoeksopdracht "Toekomstige ruimtebehoefte voor ouderen in Vlaanderen"

In deze studie wordt nagegaan welke types van senioren er zijn en wat hun eigen leefstijl en woonwensen of woonbehoeften zijn. Het rapport onderzoekt de verschillende woonwensen of woonbehoeften, zowel in termen van woningtypes als van locatievoorkeuren van ouderen, en gaat na hoe hierop een antwoord kan geboden worden vanuit het woonbeleid en vanuit een ruimtelijk aanbodbeleid.
 
Eindrapport "Toekomstige ruimtebehoefte voor ouderen in Vlaaanderen"
PDF icon onderzoeksrapport Ruimtebehoefte voor ouderen
Samenvatting van het eindrapport "Toekomstige ruimtebehoefte voor ouderen in Vlaanderen"
PDF icon samenvatting onderzoeksrapport Ruimtebehoefte voor ouderen

 

  • Onderzoeksopdracht "Naar een centraal huurwaarborgfonds"

Dit rapport omvat een inventaris en beschrijving van initiatieven die reeds werden genomen in België en in andere landen om problemen met huurwaarborgen aan te pakken. Daarnaast wordt de institutionele context geschetst waarbinnen een dergelijk initiatief moet werken, en worden een aantal mogelijke scenario's voor de concrete implementatie van een centraal huurwaarborgfonds toegelicht.

Samenvatting van het eindrapport "Naar een centraal huurwaarborgfonds"
PDF icon Samenvatting onderzoeksrapport Huurwaarborgfonds



Studiedagen "Wonen in Vlaanderen"

In de eerste helft van 2007 werden een aantal van deze onderzoeksrapporten voorgesteld tijdens drie studiedagen onder de titel "Wonen in Vlaanderen".
 

Contact

Adres: 
cel onderzoek, databeheer en langetermijnbeleid
Koning Albert II-laan 19 bus 21, 1210 BRUSSEL
vanaf oktober: Havenlaan 88 bus 40D
1000 Brussel