Onderzoek van het Steunpunt Ruimte en Wonen 2007 - 2011

Het Steunpunt Ruimte en Wonen stond tussen 2007 en 2011 in voor het voeren van langlopend basisonderzoek en korte termijn beleidsgericht onderzoek rond de thema's Wonen en Ruimtelijke Ordening. Hier krijgt u meer informatie over het onderzoeksprogramma en de opgeleverde rapporten van het steunpunt.

Het Steunpunt Ruimte en Wonen was één van de 13 door de Vlaamse regering erkende 'Steunpunten beleidsrelevant onderzoek' van de tweede generatie. Het steunpunt ging van start op 1 januari 2007 en stond tot 31 december 2011 in voor het voeren van onderzoek voor de beleidsvelden Ruimtelijke Ordening en Wonen. Het onderzoek werd uitgevoerd door een consortium van onderzoeksgroepen van de universiteiten van Leuven (KUL), Antwerpen (UA) en Gent (UG), de Hogeschool Gent, en de partners SumResearch, TUDelft en het VITO.
 
logo Steunpunt Ruimte en Wonen
 
Het Steunpunt Ruimte en Wonen voerde zowel langlopend basisonderzoek als korte termijn beleidsgericht onderzoek met betrekking tot het woonbeleid (luik 'Wonen') en het beleid inzake ruimtelijke ordening (luik 'Ruimte'). In onderstaand overzicht worden de verschillende werkpakketten en onderzoeksopdrachten van het luik Wonen opgelijst.

I. BASISONDERZOEK LUIK WONEN

Het basisonderzoek van het steunpunt voor het luik Wonen omvat de volgende opdrachten:

1. Verdere samenstelling en actualisering van een dataset rond wonen in Vlaanderen

Dit onderzoeksluik omvat de screening, actualisering en verzameling van bestaande basisdata omtrent wonen en woonbeleid in Vlaanderen, met als doel om op een systematische wijze evoluties in het woonbeleid en de woonsituatie in Vlaanderen op te volgen en weer te geven.
Binnen dit luik werden o.a. volgende rapporten uitgewerkt:

  • "Werknota: pistes voor het meten van de leegstand in Vlaanderen" (2008)
  • "Onderzoek over wonen in Vlaanderen 1995-2009. inventaris van studies en onderzoeksrapporten" (2009)
  • "Naar een nieuwe Woonsurvey en Woningschouwing" (2010)


2. Kwantitatieve en kwalitatieve interpretatie en analyse van het woningbestand en de woonconsument

2a. Analyse van het woningbestand
In dit onderdeel worden analyses uitgevoerd op de aanbodzijde van de woningmarkt (het woningbestand) over de volgende aspecten:
- aantallen en spreiding van verschillende soorten woningen;
- kwalitatieve kenmerken van woningen (ouderdom, algemene staat, beschikbare ruimte, …);
- bewoning (gezinsvormen, leegstand, geschiktheid naar huidige bewoning, …);
- ligging van woningen (omgeving, openbare voorzieningen, bereikbaarheid, mobiliteitsaspecten, …);
- waarde en prijs (aankoopprijs, huurkost, kost bouwgrond, renovatiekost, …).
Er wordt ook een analyse gemaakt van de te verwachten evoluties in het woningbestand en de woonruimte.
Hieronder vindt u een overzicht van de opgeleverde eindrapporten en papers van het onderzoeksluik 2a:

  • “Verder onderzoek naar de evolutie van de kwaliteit van de woningen in Vlaanderen” (2008)
  • “Onderzoek naar woningmarktsegmenten” (2008)
  • “Indicatoren voor woningkwaliteit in Vlaanderen” (2008)
  • “Een tour d’horizon van recente ruimtelijke trends in het wonen” (2009)
  • "Trends in de architectuur en de nederzettingspatronen van het wonen" (2009)
  • "Case study Oudenaarde. Recente woonpatronen in het tussengebied Gent-Oudenaarde" (2009)
  • "Case study Oudenaarde. Woningkwaliteitsverbetering en buurtverandering in Gent-Centrum" (2009)
  • "Case study Zuiderkempen-Hageland. Ruimtelijke karakteristieken van recente woonomgevingen" (2009)
  • “Ruimte en Wonen: een verkenning van trends en uitdagingen” (2010)
  • "Case study Hasselt-Genk. Projectmatige woningbouw en suburbane woonmilieus" (2010)
  • "Demografische tendensen en de woningvoorraad. Analyse-instrument op lokaal en regionaal niveau" (2010)
  • "Evaluatie van het kwaliteitsinstrumentarium vanuit het perspectief van de huurder" (2011)
  • "Verder onderzoek naar de woningmarktsegmenten: de woonmobiliteit" (2011)
  • "Case study Oostende Gistel. Woonpatronen aan de kust" (2011)

2b. Analyse van de woonconsument
Complementair aan de analyse van het woningbestand wordt een grondige analyse gemaakt van het profiel, noden en verwachtingen van de “woonconsument”, m.a.w. de attitudes van de burgers naar hun woningen of verhoopte woningen (vraagzijde van de markt). Er wordt tevens nagegaan welke de nieuwe (internationale) trends en ontwikkelingen zijn.
Hieronder vindt u een overzicht van de opgeleverde eindrapporten en papers van het onderzoeksluik 2b:

  • “Betaalbaarheid van het wonen voor starters op de woningmarkt” (2008)
  • “Betaalbaarheid van het wonen in Vlaanderen en Nederland” (2008)
  • “Wat huishoudens overhouden na het betalen van hun woonuitgaven, 1985-2005” (2008)
  • “Op zoek naar de betekenis van wonen. Een verkennend literatuuronderzoek” (2008)
  • “Wonen in Vlaanderen: gegevens en mogelijkheden van EU-SILC” (2009)
  • “Woonsituatie in Vlaanderen: mogelijkheden en gegevens van het Huishoudbudgetonderzoek” (2009)
  • “Woonmobiliteit in Vlaanderen. Op zoek naar een verklaring voor verhuiswensen en de transitie van huurder naar eigenaar” (2009)
  • “Woningbezit in Vlaanderen: een cohortebenadering” (2009)
  • “Isolatieniveau van private huurwoningen en woonuitgaven” (2009)
  • “Betaalbaarheid van wonen in Vlaanderen: de budgetbenadering” (2009)
  • "Evolutie van eigenaarschap en woningcomfort in Vlaanderen" (2010)
  • “Hoe betaalbaar is wonen in Vlaanderen?” (2010)
  • “EU-SILC 2004-2007: voornaamste resultaten voor wonen" (2010)
  • “Huurlasten en betaalbaarheid in de sociale huisvesting” (2010)
  • “Globaal kader voor ex post evaluatie van beleidsmaatregelen voor wonen” (2010)
  • "Woonpaden in Vlaanderen" (2011)


3. Ontwikkeling en actualisering van indicatoren inzake wonen en woonbeleid en raming van de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoeften

Op basis van de resultaten van het onderzoekswerk naar het woningbestand, de noden van de woonconsument en de te verwachten evoluties op beide gebieden, worden twee soorten outputs opgesteld:
- enerzijds de actualisatie van bestaande indicatoren; in de mate van het mogelijke moeten deze vergelijkingen in tijd en ruimte toelaten (bv. regionale differentiatie, vergelijking met buitenland, …);
- anderzijds de raming van de te verwachten kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoeften. Hiertoe wordt het woningmarktmodel, ontwikkeld door het Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid in het kader van het onderzoeksproject "Ruimte voor Woonbeleid", jaarlijks geactualiseerd.
Binnen dit luik werden o.a. volgende rapporten uitgewerkt:

  • "Voorstel tot indicatoren voor het Vlaamse woonbeleid" (2010)
  • "Het Vlaams woningmarktmodel. Nieuwbouwprognoses, de werking van de woningmarkt en regionaal ruimtegebruik" (2011)
     

II. AD HOC ONDERZOEK LUIK WONEN

Naast het uitvoeren van basisonderzoek stond het Steunpunt Ruimte en Wonen ook in voor het uitvoeren van kortlopende en meer specifieke studies. Het gaat hierbij zowel om onderzoek dat bepaalde onderwerpen uit het basisonderzoek verder uitdiept als om actuele beleidsthema's. Deze studies hebben een hoge beleidsrelevantie en worden doorgaans uitgevoerd binnen een beperkte termijn.

Hieronder vindt u een overzicht van de opgeleverde rapporten binnen dit onderzoeksluik:

  • “Lokaal Woonbeleid in Vlaanderen” (2008)
  • “Opstellen van een vragenlijst voor de bevraging van sociale huurders inzake leefbaarheid in het kader van het nieuwe kaderbesluit sociale huur” (2008)
  • “Bevraging van eigenaars van woningen die hun woning verhuren via een SVK” (2009)
  • “Financiering van de VMSW. Een verkenning van mogelijke modellen” (2009)
  • “Huurdersparticipatie in de sociale huisvesting” (2009)
  • “De prestaties van de Vlaamse sociale huisvestingsmaatschappijen meten en beoordelen” (2010)
  • "Onderzoek naar een energiecorrectiefactor" (2010)
  • "Optimalisering van het toezicht op de woonactoren" (2011)
  • "Huurprijzen en richthuurprijzen voor de private huurmarkt" (2011)
  • "De uitvoering van basisbegeleidingstaken in de sociale huisvesting" (2011)



Publicaties downloaden?

Op de website van het Steunpunt Wonen vindt u een chronologisch overzicht van de opgeleverde onderzoeksrapporten van het Kenniscentrum voor Duurzaam Woonbeleid 2004-2006, het Steunpunt Ruimte en Wonen 2007-2011, het Steunpunt Wonen 2012-2015 en het Steunpunt Wonen 2016-2020.

Contact

Adres: 
cel onderzoek, databeheer en langetermijnbeleid
Herman Teirlinckgebouw
Havenlaan 88 bus 40D
1000 Brussel